berthas blog – Page 3

June 17, 2022June 18, 2022

Essais de chavirage avec le Crisis Cat

Klinkt toch beter als “kapseis oefening met de Crisis Cat”?
Maar dat was het wel. De oefening was er om precies uit te zoeken hoe deze nagelnieuwe boot zich gedraagt als hij omslaat. Waarvoor uitvoerig dank aan mijn maten die het hebben uitgevoerd.
Hieronder wat foto’s van het evenement:

De boot blijft hoog op zijn kant drijven (*1)
Het tuig blijft op het watervlak drijven (Zou de holle mast er voor iets tussen zitten?); De boot gaat niet 180° overkop.
De boot komt redelijk moeiteloos overeind met de druk van een bemanning die op het zwaard staat (*2)
Met volgelopen romp is terug aan boord komen over het zijboord goed haalbaar. In die zin dat de boot overeind stabiel genoeg blijft.
De eenvoudige stijgbeugel over de spiegel mag niet uit het center staan om bruikbaar te zijn (*3)
Voor de oplettende kijker: Ja het voorlijk is slordig gemarld. Volgende keer beter.

Wat toelichting bij de voetnoten:
(*1) De boot blijft hoog op zijn kant drijven.
Was te verwachten vanwege de drijfkasten. Die waren na afloop wel niet droog, aanvaardbaar maar nog uit te zoeken waar ze “lekken”.
(*2) De boot komt moeiteloos overeind met een bemanning die op het zwaard staat.
De proef was in ondiep water en de bemanning kon het zwaard moeiteloos vastgrijpen. Mogelijk te herdoen in diep water. Ik verwacht geen probleem maar een houvast in het zwaard (of een ruw oppervlak) zou te overwegen zijn.
(*3) Eenvoudige stijgbeugel over de spiegel mag niet uit het center staan.
Die trekt de boot uit evenwicht, eenvoudig op te lossen maar toch te herzien.

Nog gezeild bij de gelegenheid?
Jazeker en de boot vaart heerlijk; althans voor de liefhebber van comfortabel zeilen.
Mijn zeilmaten op het water met de sportboot vonden ze bovendien goed vooruit gaan. Ik aan het roer had geen werk en had dat niet door.

Jawel deze steekt naar de kroon van Bertha één (en twéé) voor wat comfort betreft.
Maar ach het is betrekkelijk en een vergelijk vraagt wat duiding.
Meer daarover in een volgende mijmering

June 6, 2022November 6, 2025

Minisail 9000

Over de Minisail klasse:
Nu in 2025 is “Minisail” een eerder lullige naam voor een bootklasse maar het adjectief “mini” was in de 60- en 70ties bijzonder hip. Denk aan minirok, minimarkt, minicooper.
Het verhaal wilt dat de ontwerper -Ian Proctor- zijn licht had opgestoken in de Verenigde Staten na het zien van de Sunfish en thuis kwam stijf van de inspiratie om vervolgens de Minisail te ontwerpen.

De nieuwigheid Minisail won spoedig aan populariteit in de U.K (we schrijven ca. 1968). Het bootje was radicaal van ontwerp, redelijk snel en sportief te varen en haalbaar om te bouwen/bezitten… Als zelfbouw pakket welteverstaan; In de 60 en 70er jaren was het gebruikelijk dat je je boot zelf in mekaar timmerde.
De Minisail klasse was toen heel even één van de meest populaire wedstrijdbootjes in de U.K.
Ian Proctor -de ontwerper- moest wellicht met zijn tijd mee en heeft voor de Minisail klasse jaren na de lancering geregeld nieuwe varianten getekend, een zevental.
Op één na (de Minisail Meson) bleef de radicale “Sprite M1” zijn beste ontwerp.
Althans volgens mij.

De toenemende populariteit van de Laser (formeel thans ILCA) was de doodsteek voor de Minisail klasse, die uitdoofde tot een “Lost Class”.
Rond 2010 was er een korte heropleving van de klasse met een heuse klasse associatie en er werden jaarlijks U.K. Nationals gehouden. Voornamelijk onder de vleugels van de CVRDA (The Classic and Vintage Racing Dinghy Association).

Over deze Minisail:
Op een gegeven moment -nu bijna 14 jaar geleden- was ik toe aan een houten wedstrijdbootje.
Gezien ik me destijds geheel had ondergedompeld in de historiek-, het varen met- en bevriend werd met een kleine kring U.K. veteranen van de Minisail werd het een replica van de eerste Minisail die commercieel verdeeld werd door Richmond Marine.
Echte plannen waren er niet -althans bij mijn weten (en tot op heden) nooit gepubliceerd- en ik maakte een replica met een ouwe originele boot in de werkplaats als leidraad. (En een kopie van de bouwhandleiding uit 1968, dat was tevens inzichtelijk om te hebben tijdens de bouw).
De type aanduiding voor MS 9000 is “Sprite M1”.
Kenmerken voor een Sprite M1 zijn 1) volledig uit hout 2) een platte bodem 3) geen kuip (dishdecked), enkel een concaaf vlak achteraan.
Een extra uitzonderlijk accessoire is de uitschuifbare plank dwars op de romp waarmee je tot 1,5m buiten het center van de boot kan zitten. De plank is afneembaar.

Dit bootje ging in 2013 voor het eerst te water op een plas nabij Cambridge U.K. Het was toen de eerste Minisail die gebouwd werd in (pakweg) 40 jaar en de klasse associatie kende haar nummer 9000 toe.
Daarna is ze enkele jaren een bekende verschijning geweest bij clubwedstrijdjes in de UK, Nederland en België.
Het bouwen van- en zeilen met de boot -en andere Minisails- is uitgebreid gedocumenteerd op mijn blog Building a wooden Minisail
Vanwege rugklachten heb ik er in jaren niet meer mee gezeild en mag ze weg.
rd(at)berthas.be

MS9000 is te koop (€400)

May 30, 2022May 30, 2022

Oostende Voor Anker 2022

Van donderdag tot en met zondag stond Bertha(2) op Oostende Voor Anker.
Het vierdaagse gebeuren is een jaarlijks publieks-evenement dat aan de waterrand van mijn kuststad plaats vindt.
Het is tegelijk een circus, een markt, een open botendag, muziekfeest, erfgoeddag en nog meer te benoemen vermakelijkheden die er onder de vlag van de treffende benaming “Oostende Voor Anker” een onderkomen vinden.

Voor mij was het een eerste keer als deelnemer en Bertha was er als deelnemende boot.
Die stond op de wal omdat een 14 voet sloepje volledig zou verdwijnen in het havendok tussen de grote boten . Grappig en voor de anekdote: Belem de Franse driemaster was boot nr 18 en Bertha nr 19, de grootste en kleinste in één alinea. (Voorwaar en hetzij, de deelnemende boten waren alfabetisch genummerd)
Op de wal waar letterlijk duizenden mensen voorbij kuierden gedurende de vier dagen was het een genoegen om mee te maken hoe de boot bij zowat iedereen een instemmende glimlach opwekte.
De glimlach viel uiteraard niet iedereen ten deel want als er gedurende vier dagen duizenden mensen op een zomers weekend naar Oostende komen flaneren op de haven loopt het grootste deel om de boot heen omdat ie voor hun in de weg staat.

Veel, heel veel en bij navraag niet zeilende mensen gaven blijk van instemming bij het zien van de boot. Het object spreekt aan.

Dat onder de niet-zeilers veel meubelmakers met me in gesprek kwamen met de duim omhoog had ik niet verwacht.
Mijn bewondering voor de meubelmakers is wederkerig.

May 30, 2022November 25, 2025

Minisail 287

_{Voor wat context over Minisails zie deze post genaamd Minisail 9000}
Rond 2011 had ik het plan opgevat om een houten kuiploze Minisail “Sprite MK1” te bouwen. Uit alle ontwerpen van Minisail types leek me dat de meest verstandige.

Echter omdat deze licht gebouwde hechthouten bootjes inmiddels 40 jaar eerder werden gebouwd was de kans om een goed bewaard exemplaar op de kop te tikken minimaal.
Alle voorbereidingen waren getroffen (inclusief aankoop van hout, epoxy, bestellen van een zeil, maken van bouwtekeningen etc…) en welja kort daarna kwam er één te koop op Ebay.

Ben de romp, roer en zwaard gaan ophalen in Bristol. Voor dit exemplaar had ik geen hoop om er ooit mee te zeilen maar het zou een bruikbaar model zijn als referentie-object om de replica te bouwen.
Twee jaar later was die klaar, zie de korte historiek van MS 9000 elders in deze blog.
Bij nadere inspectie echter bleek het helemaal geen wrak te zijn maar een perfect bewaard en gezond 50+ jaar oud bootje.

Opgetuigd met de mast, giek en zeil van mijn polyester Minisail deed ik er met veel genoegen eerste ervaringen mee op. En warempel deze rompvorm zeilt op zowat alle koersen meer comfortabel en betrouwbaar dan de Polyester MS “Monaco MK2”.
1) De platte bodem geeft veel meer initiële stabiliteit
2) Er is geen kuip die vol loopt bij overhellen. Bij hoog aan de wind varen wil een Monaco wel eens vollopen en dan moet je afvallen naar meer halve wind om snelheid te maken teneinde de zelflozers te activeren. (Bijzonder irritant en bij momenten haast gevaarlijk in wedstrijd-omstandigheden).

Toch ook nadelen:
1) Het op je kont achterwaarts 180° zwenken bij manoeuvers (overstag/gijp) vraagt geduld en gewenning om het onder de knie te krijgen.
Iedere Minisail heeft de grootschoot achterdeks, wat achterwaarts van kant wisselen bij wenden impliceert.
2) Bij het voor de wind zeilen wil de boot graag vertragen als je de platte bodem niet uit het water haalt en ze “in haar vouw” zeilt
3) Bij windkracht 4+ wil het overstag gaan wel een keer moeilijk tot onmogelijk zijn. En eens het manoeuver is mislukt blijft de boot hardnekkig in de wind liggen, bovendien hoe harder het waait hoe hardnekkiger ze blijft liggen.
Echter die nadelen wegen niet op tegen de voordelen gezien ze op te vangen zijn door gewenning aan de boot, plus de toevoeging van een sliding seat maakt één en ander beter beheersbaar.

Deze boot ligt nu reeds 15 +jaar stof te vangen in de werkplaats en mag weg.
Met mast, giek en zeil, ook zwaard en roer zijn erbij. Als mede een sliding seat.
Geen grootschoot of neerhouder (takeling), die zijn in de loop der jaren in permanente bruikleen geraakt op andere bootjes.
Het zeil is relatief recent maar twee versterking oogjes in de halshoek moeten gerepareerd worden.

Minisail 287 is te koop voor € 125
(Of mag gratis weg samen met MS 9000 als je die koopt)

May 5, 2022

Berthas op tournee

Met het wereldwijde ongemak nu voorlopig ter zijde zijn er weer wat evenementen die zullen plaatsvinden.
Aan drie daarvan is mijn deelname bevestigd:

Oostende Voor Anker – 19 tot 22 mei – Oostende
Nederlands HoutenBoten Festival – 2 en 3 juli – Den Helder
Nederlandse Catbootclub “Catboot Anniversary 2022” – 15 tot 17 juli , Veere

Op Oostende voor anker zal Bertha II getoond worden, en op het Nederlands HoutenBoten Festival neem ik de catboot Crisis Cat mee op de trailer.
Beide evenementen hebben boten deels te water en deels op de wal. De mijne staan er op de wal.

De Catboot Anniversary in Veere is een verhaal apart. Daar zal de Crisis Cat deelnemen aan de Van Loon Hardzeildagen en andere pleziervaarten die dat weekend te varen zijn.
Althans dat is de opzet.
De Nederlandse Catbootclub heeft wat te vieren en neemt als vereniging deel aan het evenement, en ik mag meedoen!

Ziezo, na twee jaar komen de bootjes onder het stof uit en ik verwacht één en ander op te steken aan de hand van jullie reacties.

September 26, 2021October 17, 2021

Test, 1, 2, 3

September 19, 2021October 11, 2021

Waterlijn oké

Zijn er aan zee dagen met volkomen windstilte?
Jazeker maar zelden, en ik begin te vermoeden dat ik daar zelf de oorzaak van ben.
Veel kans dat als ik met een nieuw speeltje bij de waterkant opduik dat de wind gaat liggen. Maar zie, U stelt samen met me vast dat op de rimpelloze plas de waterlijn op de nieuwe boot goed geslaagd is, aan die gunst hebben de weergoden niet gedacht!

Hoe ze zich gedraagt onder zeil is na het korte tochtje moeilijk in te schatten, maar het 10m² zeil geeft de notendop een flinke duw als er even een zuchtje wind in blaast. Daarover bij een andere gelegenheid meer.
De boot voelt behoorlijk stabiel als je er in rond beweegt, uiteraard niet zo stabiel als een klein jachtje maar wiebelig is ze niet, onder tuig is ze volkomen bedaard.
Jep ik heb er even mee geroeid en welja, zoals te verwachten zijn de eerste paar halen met de riemen de zwaarste, daarna is het ritme en koers houden zonder veel inspanning (jaja ik weet, er was geen wind noch golfslag).

Zo, de echte test voor een volgende gelegenheid dus

September 10, 2021October 11, 2021

Nieuw zeil voor de Cat

Het was even wachten maar kijk het zeil is er.
Een perfect afgewerkt zeiltje van de zeilmakerij Wittevrongel. Ik kon begrijpelijk niet wachten om ze “provisoir” op te tuigen -kwestie van zien of ik én de zeilmaker het plan goed hebben bekeken- maar de sterren stonden in één lijn en alles klopt.

Nu zou een geoefend oog kunnen opmerken dat het onderlijk te kort is; Dat is het niet, de giek is wat te lang. Een voorzorg die ik neem nadat ik één keer een nieuw zeil kreeg dat te lang was. Daar is niets meer aan te verhelpen (ging over een exotische aluminium geëxtrudeerde giek indertijd) en sedertdien maak ik uit voorzorg alle rondhoutjes iets langer.
In geval van deze giek is het er over en moet het afgekort worden. Klein bier vergeleken met er een stuk aan breien.

Over breien gesproken, de mast van dit onverstaagd gaffeltuigje draagt een hoeveelheid van lijntjes die mijn (bermuda-tuig-) hers zwaar belasten zoals ook kantklossen dat zou doen.
Het staren naar de lijntjes in de masttop omhoog in de zon maakt me bovendien nog eens optuigblind. Niet mopperen, een zonnebril Mijnheer.

Ziezo, deze voorlopige optuig-sessie is afgerond, alles past. Nu nog een keer opzoeken hoe het snel en doelmatig kan.
Daarom maar de foto’s van onze Ko-boot opzoeken, die Hollandse boot zat vol met vernuft. Afkijken lijkt me gepast.